Với kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt 680,6 tỷ USD sau 9 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đang tiến gần đến mục tiêu thiết lập kỷ lục mới vào cuối năm. Sự tăng trưởng mạnh mẽ này được thúc đẩy bởi đà tăng trưởng của các mặt hàng công nghiệp chủ lực cùng với sự bứt phá chưa từng có của ngành nông lâm thủy sản.

Công nghiệp dẫn dắt – Công nghệ lên ngôi

Số liệu từ Bộ Công Thương cho thấy, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang được dẫn dắt bởi nhóm các mặt hàng công nghiệp công nghệ cao. Trong số 32 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, có 7 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD, khẳng định vai trò trụ cột của khối ngành này.

• Điện tử, máy tính và linh kiện là nhóm dẫn đầu với 77,4 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 45,9% so với cùng kỳ năm trước.
• Điện thoại các loại và linh kiện đạt 43,592 tỷ USD, tăng 4,1%.
• Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 42,9 tỷ USD, tăng 13,5%.

Bên cạnh đó, các ngành hàng tiêu dùng truyền thống cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực: Dệt may đạt 29,7 tỷ USD (tăng 8,6%); giày dép đạt 17,9 tỷ USD (tăng 7,4%). Ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Vinatex, chia sẻ Tập đoàn đang trên đà vượt kỷ lục lợi nhuận năm 2021, với ngành sợi bất ngờ vượt gấp 4 lần kế hoạch và ngành may tăng trưởng khoảng 60%.

Nông sản góp sinh kế và giá trị gia tăng

Ngành nông lâm thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng, không chỉ mang lại lợi nhuận cao mà còn tạo ra nhiều sinh kế cho người dân. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 9 tháng qua đạt 52,3 tỷ USD, tăng mạnh 14% so với cùng kỳ.

Trong đó:

• Nông sản đạt 28,5 tỷ USD (tăng 16,8%).
• Thủy sản đạt 8,1 tỷ USD (tăng 12,3%).

Các mặt hàng nông sản chủ lực đang ở giai đoạn tăng trưởng bùng nổ cuối năm nhờ nhu cầu thị trường thế giới tăng cao:

• Thủy sản: Bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP, dự đoán kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm có thể đạt 10 tỷ USD do giai đoạn cuối năm là cao điểm tiêu thụ.
• Cà phê: Lãnh đạo Vicofa dự báo kim ngạch xuất khẩu cà phê có thể lên đến 9 tỷ USD – một kỷ lục mới của ngành, nhờ sự tăng cường chế biến sâu và mở rộng sang các thị trường tiềm năng như Algeria và Mexico.
• Rau quả: Nhờ sự trở lại kịp thời của sầu riêng và nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc vào dịp lễ tết, ngành rau quả có thể đạt kim ngạch 8 tỷ USD, cao hơn gần 1 tỷ USD so với năm trước.

Chiến lược đẩy lùi rào cản và khai mở thị trường mới

Để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% (cao hơn 1,5 lần mục tiêu tăng trưởng GDP), Bộ Công Thương và các cơ quan chức năng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm:

• Thâm nhập chuỗi cung ứng toàn cầu: Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp xúc tiến thương mại, kết nối đối tác tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU và Đông Bắc Á.
• Khai thác FTA hiệu quả: Thúc đẩy tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đồng thời đẩy mạnh đàm phán mở rộng các FTA mới.
• Xử lý rào cản thương mại: Chủ động tháo gỡ rào cản kỹ thuật và xử lý các biện pháp phòng vệ thương mại, bảo vệ lợi ích doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gay gắt. Vicofa, ví dụ, đã làm việc với Hiệp hội Cà phê Mỹ để đề nghị cơ quan chức năng Mỹ đưa cà phê vào danh mục mặt hàng không chịu thuế.
• Tăng cường chế biến sâu: Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ NN-MT tập trung liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh bảo quản và chế biến sâu để tối ưu hóa giá trị gia tăng của nông sản, thủy sản.

Với sự nỗ lực của Chính phủ trong việc tháo gỡ vướng mắc, mở rộng thị trường chính ngạch, cùng nỗ lực của doanh nghiệp trong việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng theo xu hướng tiêu dùng xanh và bền vững, cột mốc 900 tỷ USD xuất nhập khẩu được đánh giá là hoàn toàn khả thi, củng cố vững chắc vai trò của Việt Nam trong thương mại quốc tế.

Tối ưu hóa chiến lược bằng dữ liệu toàn cầu

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng biến động, việc đa dạng hóa thị trường và đối tác trở thành yêu cầu sống còn để giảm thiểu rủi ro, đặc biệt đối với các ngành hàng nhạy cảm như hạt điều. Công cụ dữ liệu đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu bền vững này.

Điển hình là sự đồng hành của các nền tảng dữ liệu thương mại quốc tế như Tendata. Với kho dữ liệu hải quan từ hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, Tendata cung cấp “chìa khóa vàng” giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam:

• Tìm kiếm và xác định các khách hàng tiềm năng, chất lượng cao trong ngành thực phẩm và chế biến tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU hay ASEAN.
• Theo dõi xu hướng thị trường và biến động cung – cầu toàn cầu để xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt.
• Nắm bắt hoạt động của đối thủ cạnh tranh thông qua dữ liệu giao dịch minh bạch.

Sự kết hợp giữa chính sách vĩ mô hỗ trợ và khả năng tiếp cận dữ liệu thông minh sẽ là lợi thế cạnh tranh dài hạn, giúp doanh nghiệp Việt tận dụng hiệu quả các FTA và duy trì vị thế dẫn đầu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.